Analiza LCA - jak, dokonując oceny cyklu życia, budynku dbamy o środowisko?

Analiza LCANowoczesne budownictwo coraz mocniej stawia na oszczędzanie zużycia energii czy ekologię. Pomaga mu w tym analiza LCA. W jakim stopniu może się przyczyniać do ochrony środowiska?

W jakim stopniu może się przyczyniać do ochrony środowiska? W tym artykule dowiesz się:

  • Czym jest LCA?
  • Jakie ma znaczenie dla zrównoważonego rozwoju budownictwa.
  • Jakie są jej zalety.

Czym jest analiza LCA (Life Cycle Assessment)?

Środowiskowa ocena cyklu życia to technika stosowana m.in. w budownictwie ekologicznym. Dzięki niej łatwiej przyjrzeć się potencjalnym zagrożeniom, które obiekt może stwarzać dla środowiska czy zasobów naturalnych. LCA skupia się na takich parametrach jak emisja gazów cieplarnianych, stopień zużycia energii i materiałów czy produkcja odpadów. Chodzi o to, ile dany produkt wprowadzi ich do ekosystemu oraz jaki będzie to miało na nie wpływ.

LCA nazywana jest przez niektórych jako analiza "od kołyski aż po grób". Składa się zazwyczaj z czterech etapów:

  • Określenia celu i zakresu inwestycji.
  • Identyfikacji aspektów jej oddziaływania na otoczenie.
  • Oceny stopnia szkodliwości tych oddziaływań.
  • Opracowania wniosków dotyczących możliwości oraz ewentualnych udoskonaleń.

Szczególnym rodzajem LCA jest ocena cyklu życia budynku. Dotyczy wszystkich faz jego istnienia, pozwalając na kompleksową ocenę bilansu ekologicznego. Niektóre z tych faz zajmują zaledwie kilka godzin (np. produkcja materiałów). Inne mogą się ciągnąć latami.

Potencjał analizy LCA stosuje się powszechnie w budownictwie ekologicznym dla zrównoważonego rozwoju branży. Dzięki wprowadzeniu sprawdzonego systemu można stworzyć obiekty przyjazne zdrowiu oraz środowisku. Mają niższe koszty eksploatacji, a wiele korzysta z odnawialnych źródeł energii. W jaki sposób? Sprawdźmy.

Znaczenie oceny cyklu życia budynku dla środowiska

Wyobraź sobie typowy dom jednorodzinny. Rokrocznie użytkuje on energię do ogrzewania czy na oświetlenie. Generuje gazy, odpady, ścieki itp. Zużycie energii generuje produkty uboczne, które w mniejszym bądź większym stopniu szkodzą otoczeniu naturalnemu. LCA bada ten stopień, jednak nie skupia się tylko na okresie eksploatacji domu. Istotne dla niej są również jego budowa (faza projektowania) i likwidacja.

Analizę przeprowadza się nie tylko dla nowych, lecz także dla kilku, a nawet kilkunastoletnich budynków. Pozwala optymalnie dobrać materiały budowlane, technologie czy urządzenia w obiekcie. Wskazuje też, jak przeprowadzić jego likwidację, by jak najmniej szkodziła otoczeniu.

Fazy życia budynków w LCA

Jak wspomnieliśmy wcześniej, każdy budynek przechodzi określone fazy, od projektu po likwidację. Są to: 1) wytworzenie materiałów, 2) budowa, 3) użytkowanie budynku (np. źródła energii, które wykorzystuje), 4) likwidację obiektu.

W fazie pierwszej najwięcej zanieczyszczeń wiąże się z produkcją materiałów budowlanych. Celem analityków jest nie tylko zmierzenie szkodliwego wpływu energii zużywanej do produkcji, ale też wskazanie rozwiązań na optymalne zarządzanie tą energią.

W fazie drugiej (budowy) LCA skupia się na zanieczyszczeniach wynikających z robót ziemnych czy użytkowania maszyn budowlanych. Istotne jest także wykorzystanie materiałów do budowy ścian czy dachu. Niektóre z nich mogą bowiem wywierać szkodliwy wpływ na otoczenie.

Najdłużej oddziałująca na środowisko jest faza trzecia (użytkowania obiektu), stąd związane z nią obciążenie środowiska rozkłada się w czasie. Wraz z jego upływem wzrasta negatywny wpływ budynku na otoczenie. Z biegiem lat pogarsza się bowiem m.in. współczynnik przenikania ciepła. LCA pomaga określić, kiedy budynek wymagać będzie kapitalnego remontu. Zwraca też uwagę na potrzebę regularnej konserwacji urządzeń i instalacji. Istotne jest także rozsądne gospodarowanie odpadami przez użytkowników.

Ostatnią z faz cyklu życia budynku jest jego likwidacja. Aby zminimalizować zanieczyszczenia związane z rozbiórką, w LCA określa się m.in. wybór technologii recyklingu bądź utylizacji materiałów. Jednym z najtrudniejszych zadań dla analityka jest przewidzenie technologii recyklingowej wykorzystywanej po zakończeniu fazy użytkowania budynku. Likwidacja może bowiem nastąpić po okresie zarówno 50, jak i ponad 100 lat. Powszechnie jednak zakłada się jednak, że technologia zarządzania odpadami w przyszłości będzie lepsza niż w momencie analizy.

Zalety analizy LCA dla zrównoważonego budownictwa

W jaki sposób, dokonując oceny cyklu życia budynku, można dbać o środowisko? Oto podstawowe zalety, które w tej sferze niesie ze sobą Life Cycle Assessment:

  • Pełna ocena wpływu inwestycji na środowisko naturalne.
  • Działanie w kierunku rozwiązań ekologicznych - wysoce wydajnych, energooszczędnych, poprawiających ogólną efektywność energetyczną.
  • Zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych do atmosfery.
  • Lepsza gospodarka odpadami (zarządzanie, utylizacja, recykling).
  • Eliminacja lub zmniejszenie stopnia zanieczyszczeń wody.
  • Promowanie ekologicznych rozwiązań w zrównoważonym budownictwie.
  • Strategiczne myślenie o ochronie środowiska.

Wyniki analizy LCA mogą ponadto stworzyć rozwiązania, dzięki którym spadną koszty początkowe budowy obiektu. Nastąpi również spadek kosztów związanych z jego eksploatacją w kolejnych latach. LCA może zatem służyć nie tylko minimalizowaniu zużycia energii szkodliwej dla środowiska, lecz także przynosić realne oszczędności.

Komentarze